Eşler Arasındaki Sevgi ve Saygı

El­bet­te her ikisi de. Bir yu­va­nın sev­gi­den eksik bir temel üze­ri­ne otur­ma­sı dü­şü­nü­le­mez. Ta­raf­la­rın hangi usul ile ev­le­nir­ler­se ev­len­sin­ler bir­bir­le­ri­ne karşı sev­gi­le­ri yok, za­man­la oluş­ma­dı veya kay­bol­du ise, o yu­va­nın huzur için­de de­va­mı im­kan­sız­dır ya da im­kan­sız de­necek öl­çü­de zor­dur.

Bu­ra­da unu­tul­ma­ma­sı ge­rek­li olan en önem­li husus, ta­raf­la­rın bir­bir­le­ri­ne karşı duy­duk­la­rı aşkın, sev­gi­nin ken­di­li­ğin­den sü­rek­li canlı kalan bir his ol­ma­dı­ğı ger­çe­ği­dir. Onu sü­rek­li kı­la­bil­mek iradî ola­rak ya­pa­cak­la­rı şey­ler­le ka­rı-ko­ca­nın elin­de­dir. Bu aşa­ma­da eş­le­re ciddi gö­rev­ler düş­mek­te­dir. İşte bence saygı, hür­met bu nok­ta­da dev­re­ye gir­me­li­dir, gir­mek zo­run­da­dır. Çünkü ta­raf­la­rın bir­bir­le­ri­ne, dü­şün­ce­le­ri­ne, dav­ra­nış­la­rı­na, saygı duy­ma­sı, hür­met bes­le­me­si ve onu bir şe­kil­de his­set­tir­me­si sev­gi­yi bes­le­yen ana da­mar­dır. 

Bu­ra­da ka­bu­lü şart olan en temel nokta; kadın ve er­ke­ğin gerek cin­si­yet­le­ri ve ge­rek­se şah­si­yet ve kim­lik­le­ri iti­ba­riy­le fark­lı dünya gö­rüş­le­ri­ne, fark­lı ön­ce­lik­le­re sahip olma key­fi­ye­ti­dir. Her­şey­den önce bu tabii bir olgu ola­rak kabul edil­me­li­dir eşler ta­ra­fın­dan. Yu­ka­rı­da ifade et­me­ye ça­lış­tı­ğı­mız bütün dü­şün­ce­ler bu ön kabul üze­ri­ne ku­ru­lu­dur. Aksi bir an­la­yış özel­lik­le gü­nü­müz­de cen­net bah­çe­le­ri ol­ma­sı ge­re­ken yu­va­yı ra­hat­lık­la ce­hen­nem çu­kur­la­rı­na çe­vi­recek hu­su­si­ye­te sa­hip­tir.

Gel gör ki ha­ki­kat bu ol­mak­la bir­lik­te özel­lik­le ata­er­kil aile­ler­de ka­dı­nın fark­lı dü­şün­ce, istek, bek­len­ti, dünya gö­rü­şü­ne sahip ol­ma­ma­sı, onun ko­ca­sı­nın istek ve ar­zu­la­rı için­de eri­yip git­me­si ge­rek­ti­ği dü­şün­ce­si hakim. Ve bu ha­ki­mi­yet devam et­ti­ği müd­det­çe aile­de ortak bir payda ya­ka­la­mak zor olu­yor.

As­lın­da sırf er­kek­le­re hak­sız­lık et­me­ye­lim. Gü­nü­müz­de bazı ka­dın­lar kül­tü­rel et­ki­le­şim­ler so­nu­cu, ko­ca­la­rın­dan gör­mek is­te­me­di­ği aynı tavrı ra­hat­lık­la ta­kı­na­bil­mek­te­ler. Bu zih­ni­yet­te olan­la­ra göre koca, ka­rı­sı­nın esiri, onun is­tek­le­ri, prog­ra­mı ön­ce­lik­li ha­re­ket etmek zo­run­da. Ko­ca­nın aile dışı iş veya ar­ka­daş çev­re­si ile sanki özel ha­ya­tı ola­maz­mış gibi ta­vır­lar. Her iki taraf için sı­kın­tı­lı bir durum. Ev­li­lik eş­le­rin bir­bi­ri­ne esir ol­ma­sı demek de­ğil­dir ki!

En çok şi­ka­yet edi­len hu­sus­lar­dan bi­ri­si­ni örnek ve­re­rek ko­nu­yu aça­lım is­ter­se­niz; er­kek­le­rin fut­bol has­ta­lı­ğı. Fa­na­tiz­me da­ya­nan öl­çü­de­ki bir has­ta­lı­ğı ben de kabul et­mi­yor ve te­da­vi­si­nin ge­rek­ti­ği­ne ina­nı­yo­rum ama ge­nel­de er­kek­le­rin fut­bo­la olan yoğun il­gi­le­ri her­ke­sin ma­lu­mu. Bu­ra­da on­la­rın fut­bol­la il­gi­len­me­le­ri­ne, TV’den ya da stad­yu­ma gi­de­rek maç­la­rı sey­ret­me is­tek­le­ri­ne -el­bet­te aşı­rı­ya kaç­ma­yan öl­çü­ler­de- ka­dın­la­rın saygı gös­ter­me­si ge­rek­mek­te­dir. Bu say­gı­nın gös­ter­ge­si haf­ta­lık veya gün­lük prog­ram­da ko­ca­nın maç­la­rı sey­re­de­bi­lecek ze­mi­nin ha­zır­lan­ma­sı­dır. Aynı öl­çü­ler­de er­ke­ğin de ha­nı­mı­nın TV sey­ret­me ko­nu­sun­da­ki ön­ce­li­ği­ne, ter­ci­hi­ne saygı gös­ter­me­si ge­re­kir. Eğer o, bir TV di­zi­sin­den hoş­la­nı­yor­sa ona göre prog­ram­la­ma ya­pıl­ma­lı­dır. Aksi halde ikili da­yat­ma­lar, eş­le­rin ter­cih­le­ri nok­ta­sın­da bir­bir­le­ri­ne say­gı­la­rı­nın kalk­tı­ğı­nın gös­ter­ge­si­dir ve bu ge­rek­siz bir hu­zur­suz­lu­ğa da­ve­ti­ye an­la­mı­nı taşır.

Yu­ka­rı­da sev­gi­nin, aşkın ken­di­li­ğin­den sü­rek­li canlı ka­la­bi­len bir özel­li­ğe sahip ol­ma­dı­ğı­nı ifade et­miş­tik. Pe­ka­la onu nasıl canlı tu­ta­ca­ğız? Sor­ma­sı kolay ama ce­va­bı ol­duk­ça zor bu so­ru­nun. Çünkü gü­nü­müz­de­ki aile ya­pı­sı eş­le­rin bir­bir­le­ri­ne sev­gi­le­ri­ni belli eden te­za­hür­ler içine gir­me­si­ne mani. Me­se­la, “Seni se­vi­yo­rum” söz­cü­ğü­nü ele ala­lım ve ger­çek­ten ma­zi­nin de­rin­lik­le­ri­ne doğru bir yol­cu­luk ya­pa­lım. Me­se­la 20 yıl­lık ev­li­si­niz, kaç defa eşi­ni­ze “Seni se­vi­yo­rum” de­di­niz veya kaç defa ondan bu cüm­le­yi duy­du­nuz? Çok az olsa gerek. Pe­ka­la bir değil, bin­ler­ce ortak pay­da­nın bu­lun­du­ğu ev­li­lik ha­ya­tın­da eşler neden çe­kin­gen dav­ra­nır­lar bir­bir­le­ri­ne. Utan­gaç­lık mı? El­bet­te değil ve ol­ma­ma­lı.

Sev­gi­nin te­za­hü­rü sa­yı­lan ikin­ci husus, he­di­ye alma ve verme. Sahi eşi­ni­ze en son ne zaman he­di­ye al­mış­tı­nız? Ya da ne zaman eve eli­niz­de bir çiçek bu­ke­ti ile gel­miş­ti­niz? 5 yıl önce mi? Eş­le­rin bir­bir­le­rin­den he­di­ye, çiçek bek­len­ti­le­ri içine gir­me­si doğru mu deyip kes­ti­rip ata­bi­lir­si­niz. Ama bu bana göre fıt­ra­tı in­kar­dır. He­di­ye­leş­mek, in­san­la­rın sevgi bağ­la­rı­nı ar­tı­ran ev­ren­sel bir de­ğer­dir. He­di­ye şek­li­nin çiçek şek­li­ne bü­rün­me­si­ne fark­lı bir kül­tür deyip inkar ede­bi­lir­si­niz. Kabul ettik di­ye­lim. Pe­ka­la çi­çe­ğe hayır di­yen­ler eş­le­ri­ne bir şey aldı mı, alı­yor­lar mı? Kaldı ki çiçek ve çi­çe­ğin sem­bo­li­ze et­ti­ği de­ğer­ler ev­ren­sel­dir.

Yu­ka­rı­da­ki ifa­de­le­rim sa­de­ce er­kek­le­re hitap edi­yor şek­lin­de al­gı­lan­ma­ma­lı. Ka­dın­lar da bunun mu­ha­ta­bı­dır. Çe­şit­li ve­si­le­ler­le kar­şı­lık­lı he­di­ye­leş­me­ler her iki ta­ra­fın bir­bir­le­ri­ne karşı bes­le­dik­le­ri sevgi his­si­ni ar­tı­ra­cak ve sü­rek­li canlı kı­la­cak un­sur­lar­dan bi­ri­si­dir.

Ha­sı­lı, ön­ce­lik-son­ra­lık sı­ra­la­ma­sı yap­mak is­te­mem sevgi ve saygı ara­sın­da. Ama illa ya­pıl­ma­sı ge­re­ki­yor­sa, say­gı­ya, sev­gi­yi de bes­le­yen bir damar ol­ma­sı açı­sın­dan ön­ce­li­ğin ve­ril­me­si ge­rek­ti­ği­ne ina­nı­yo­rum.