Otantik Liderler

Otan­tik li­der­lik, 1990'larda sos­yo­lo­ji ve eği­tim alan­la­rın­da or­ta­ya çıkan ve li­der­lik ya­zı­nın­da yeni tar­tış­ma­ya baş­la­nan bir kav­ram­dır. Otan­tik­li­ğin kö­ke­ni in­ce­len­di­ğin­de tüm re­fe­rans­la­rı­nı “ken­di­ni bilme ve her türlü ey­lem­sel­lik­te bu şi­ar­la ha­re­ket etme” açık­la­ma­sı­na da­yan­dı­ğı gö­rül­mek­te­dir. Otan­tik­lik, ki­şi­nin ken­di­si­ne karşı dü­rüst ol­ma­sı­nı bir mec­bu­ri­yet ha­li­ne ge­tir­mek ye­ri­ne o ki­şi­nin ger­çek duy­gu­la­rı­nı, is­tek­le­ri­ni ve eği­lim­le­ri­ni öz­gür­ce ifade et­me­si­ni sağ­la­mak­ta­dır.(1)

Avo­lio, Gard­ner, Wa­lum­b­wa, Lut­hans ve May (2004) ise, otan­tik li­der­le­ri, kim ol­duk­la­rı­nı, ne dü­şün­dük­le­ri­ni, nasıl dav­ran­dık­la­rı­nı bilen; di­ğer­le­ri­nin de­ğer­le­ri­nin, ah­la­ki bakış açı­la­rı­nın, bil­gi­le­ri­nin ve güç­le­ri­nin far­kın­da olan; ey­lem­sel bağ­lam­da kimin ken­din­den emin, umut dolu, esnek ve yük­sek bir ah­la­ki ka­rak­te­re sahip ol­du­ğu­nu gören li­der­ler ola­rak ta­nım­la­mış­lar­dır.

Öte yan­dan, otan­tik li­der­ler; kim ol­duk­la­rı­nı ve neye inan­dık­la­rı­nı bilen, değer yar­gı­la­rı, etik mu­ha­ke­me ve tu­tum­la­rı ara­sın­da şef­faf­lık ve tu­tar­lı­lık gös­te­ren, kendi iç­le­rin­de ve mes­lek­taş­la­rı ile ara­la­rın­da güven, iyim­ser­lik ve es­nek­lik gibi olum­lu bir ruh hali ge­liş­tir­me­ye odak­la­nan, dü­rüst­lük­le­ri ile ta­nı­nan ve bu ne­den­le saygı du­yu­lan ki­şi­ler­dir.(2)

Bu ya­zı­da, Wa­lum­b­wa ve ar­ka­daş­la­rı­nın (2008), otan­tik li­der­li­ğin dört bi­le­şe­ni ele alın­mış­tır.

1 . Öz far­kın­da­lık (Self-Awa­re­ness):

Far­kın­da­lık psi­ko­lo­jik sağ­lı­ğın önem­li bir be­lir­le­yi­ci­si­dir.(3) Çünkü öz far­kın­da­lık ki­şi­nin güç­le­ri­nin ve za­yıf­lık­la­rı­nın yanı sıra ken­di­nin çok yönlü do­ğa­sı­nın far­kın­da ol­ma­sı­nı da kap­sa­mak­ta­dır. Öz far­kın­da­lı­ğa sahip lider ken­di­ni çev­re­sin­de­ki­le­re net bir şe­kil­de ifade ede­bil­mek­te aynı za­man­da çev­re­sin­de­ki­le­rin duygu ve dü­şün­ce­le­ri­ni, ne his­set­tik­le­ri­ni, de­ğer­le­ri­ni ve amaç­la­rı­nı an­lam­lan­dı­ra­bil­mek­te­dir. Özün­de, otan­tik li­der­ler ken­di­le­ri­ne karşı daha sa­mi­mi ve yük­sek se­vi­ye­li ah­la­ki dü­rüst­lük sa­hi­bi ola­rak gö­rü­lür­ler.(4) Bun­dan do­la­yı, gü­ve­ni­lir­lik on­la­rın ki­şi­sel kim­lik­le­rin­de çe­kir­dek unsur ola­rak de­ğer­len­di­ri­lir.

2. Bil­gi­yi Den­ge­li ve Ta­raf­sız De­ğer­len­dir­me (Ba­lan­ced Pro­ces­sing):

Ta­raf­sız karar verme ki­şi­sel dü­rüst­lü­ğün ve ka­rak­te­rin kal­bi­dir, ka­rak­ter ve dü­rüst­lük sa­de­ce li­de­rin ka­rar­la­rı­nı ve ey­lem­le­ri­ni değil aynı za­man­da kendi iyi­li­ği hak­kın­da­ki sez­gi­le­ri­ni de et­ki­le­mek­te­dir.(5) Otan­tik lider, karar verme aşa­ma­sın­da çev­re­sin­de­ki­ler­le fikir alış­ve­ri­şin­de bu­lun­mak­ta, özel­lik­le fark­lı po­zis­yon­lar­da görev alan ça­lı­şan­la­rın kendi alan­la­rıy­la il­gi­li gö­rüş­le­ri­ni açık­la­ma­la­rı­nı is­te­mek­te ve böy­le­ce ob­jek­tif bir tutum içe­ri­sin­de karar ve­re­bil­mek­te­dir.

3. İçsel­leş­ti­ril­miş Ahlak An­la­yı­şı (In­ter­na­li­zed Moral Pers­pec­ti­ve):

Otan­tik li­der­lik ya­pı­sı ge­re­ği, po­zi­tif, ah­la­ki/etik bi­le­şen­le­re ih­ti­yaç duy­mak­ta­dır. Özel­lik­le ah­la­ki iki­lem­le­ri çö­ze­bil­mek için otan­tik li­der­le­rin do­ğa­sın­da; üst düzey ah­la­ki stan­dart­lar ve ye­te­nek­ler ol­du­ğu ifade edil­mek­te­dir. Otan­tik li­de­rin olum­lu (po­zi­tif) bir ahlak an­la­yı­şı­na sahip ol­ma­sı, aynı za­man­da or­ga­ni­zas­yon içe­ri­sin­de olum­lu bir etik an­la­yı­şın hüküm sür­me­sin­de be­lir­le­yi­ci rol mo­del­dir.

4. İliş­ki­ler­de Şef­faf­lık (Re­la­ti­onal Trans­pa­rency):

İliş­ki­ler­de şef­faf­lık li­de­rin yük­sek dü­zey­de açık ol­ma­sı, ve yakın iliş­ki­ler­de güven du­yul­ma­sı an­la­mı­nı ta­şı­mak­ta­dır.

Lider, ken­di­si­ni uygun bir şe­kil­de ifade ede­rek, diğer so­nuç­la­rın yanı sıra en büyük hedef olan gü­ve­ni sağ­la­ma­ya ça­ba­la­mak­ta­dır. Sonuç ola­rak ken­di­ni açık­ça ifade etmek, uygun ol­ma­yan veya zarar verme po­tan­si­ye­li bu­lu­nan et­ki­le­ri en aza in­dir­me­yi he­def­le­yen ger­çek duy­gu­la­rın an­la­tı­mı­dır.(6)

Sev­giy­le.